Stelt een debutant-blogger zich in z’n eerste blog aan z’n lezers voor? Ik zou het niet weten. In de blogosfeer heerst vrijheid, blijheid, weinig regeltjes dus. Maar als gastblogger heb ik mij te schikken naar de huisregels. Zo mag ik bv. niemand beledigen (maar dat probeer ik sowieso nooit te doen). Gelieve ook zo weinig mogelijk dt-fouten te schrijven. En ik kreeg de raad dat het “over iets moet gaan, dat het een band moet hebben met de actualiteit.”. Aan dat laatste criterium voldoet deze blog ruimschoots: de afgelopen dagen was ik overal te lezen en te horen over mijn nakend afscheid van Panorama. Ik was kortstondig ‘nieuws’, van Dag Allemaal tot Joos. Daarom permiteer ik mij om te beginnen met iets over mezelf. Daarna beloof ik beterschap.
Piëdestal
Ik ben er wel van geschrokken: je leidt jarenlang een tv-programma in (en ook weer uit), je houdt daar mee op want je wordt een dagje ouder, en dat blijkt ‘nieuws’ te zijn. Geen headline- of voorpaginanieuws, het zou er nog aan mankeren, maar toch. De afgelopen dagen moest ik uitleg verschaffen in kranten, in weekbladen en op de radio over het simpele feit dat ik stop met Panorama. En wees gerust, in de dagen die komen hoor of lees je mij daarover nog wel een paar keer. Ik wist niet dat ik al zo “verjamberst” was, dat wil zeggen wereldberoemd in Vlaanderen.
Wat het kastje toch doet met een mens, althans met de mens wiens gezicht op het kastje komt. Het plaatst je op een piëdestal, het vertelt je dat je niet de eerste de beste bent*. Zij die nonchalant beweren dat al die aandacht ze niets doet, geloof me, ze liegen. Natuurlijk streelt het ook hún ijdelheid. Als iemand naar me toekomt en zegt dat hij Panorama “echt wel de moeite waard vindt”, of iets van die strekking, dan laat me dat niet onverschillig. Na een aangekochte reportage over, zeg maar, de oorlog in Afghanistan, is er geheid iemand die me aanspreekt op de levensgevaarlijke onderneming die ik net achter de rug heb. Alsof ik het kogelvrij vest nog aanhad. “Nee, nee,” haast ik me dan te zeggen, “het was een reportage van de BBC, ik heb ‘m enkel in- en uitgeleid”. Dubbel ontroerend toch, de naïviteit van mijn bewonderaar en de hopelijk niet al te valse bescheidenheid van mij.
Hoe werkt zo’n kleine redactie? Een paar mensen doen aan scouting: ze speuren de internationale markt van de current affairs af op zoek naar goeie reportages. Ze hebben een netwerk van contacten bij andere tv-stations en bij grote productiehuizen. Ze bezoeken screenings in het buitenland, in Cannes, Biarritz of Brighton ( mondain klinkende namen), beurzen waar de televisiewaar aan de man wordt gebracht. Ik schat dat er van elke tien reportages die ze tegen het licht houden één of twee zijn die óf aan profiel en format, óf aan de kwaliteitsnormen van Panorama voldoen. Die reportages moeten klaar voor uitzending worden gemaakt: ingekort, bewerkt, vertaald, opnieuw ingelezen, promotiemateriaal aangemaakt. Tot daar wat de aangekochte reportages betreft. In de zélf gemaakte reportages van Panorama kruipt nog veel méér tijd en energie. Neem de reportage die dezer dagen te zien zal zijn, Ronald Janssen, het onderzoek van de gemiste kansen. Er is grondige research aan vooraf gegaan, met god en klein pierke gesproken; daarna met de camera een lange reeks moeilijke en delicate interviews afgenomen; uit een berg materiaal, genoeg voor twee of drie uur, is in de montagekamer dagenlang geknipt en geplakt tot een reportage overblijft van drieënveertig minuten. Er is kortom zo’n maand of twee hard aan gewerkt door een klein team van bekwame en enthousiaste mensen. En dan komt op straat of in het café zo iemand naar mij toe en zegt: “Gefeliciteerd met uw reportage”, uw reportage. Zie je het vóór je? Ik maak je niets wijs, het is me meer dan eens overkomen.
Werkbiotoop
Wat ik wil zeggen mag ondertussen duidelijk zijn: televisiereportages worden gemaakt door de mensen áchter, niet door de mensen ín het kastje. Ik heb ze vroeger ook wel gemaakt, minder goed trouwens dan ze tegenwoordig worden gemaakt. Maar het laatste decennium zat ik letterlijk in de schijnwerpers ( ze hebben me behoorlijk wat okselzweet bezorgd, er hielp geen lieve deodorant aan). Valt het me moeilijk om vanonder de studiospots vandaan te gaan? Nee. Is er dan niets wat ik zal missen? Ja, er is iets: de mensen waarmee ik heb samengewerkt, de gesprekken en discussies op de redactie, de verbale steekspelen op redactievergaderingen en evaluatiedagen. Een nieuwsredactie, beste mensen, is één van de mooiste werkbiotopen die er zijn. Je elke dag kunnen aanschurken tegen de actualiteit, tegen het nieuws, iets kunnen uitzoeken waar sommige mensen zenuwachtig of zelfs boos van worden omdat ze het potje liever gedekt houden: kan je iets leukers bedenken?
Dertig jaar Panorama, vele honderden reportages. Heeft dat iets teweeggebracht in Vlaanderen? Heeft dat een piepkleine versnelling veroorzaakt in het emancipatieproces van een samenleving, de onze? Ik zou het niet weten. Wie kan dat uitzoeken voor mij, een doctorandus? Ik weet alleen dat Panorama verder gaat, zonder mij, en dat dat geen sikkepit zal afdoen van de kwaliteit van het programma. En deep down ben ik er van overtuigd dat nieuws en achtergrondinformatie de eigenlijke bestaansreden zijn van de publieke omroep. Waw!
O ja, dat kopje boven deze blog , is dat een rebus of zo ? Ik leg even uit: in deze jonge eeuw hebben op Canvas al twee keer zo’n 500.000 mensen naar Panorama gekeken. Dat is een normaal cijfer voor de Canvascrack of De Ronde van Vlaanderen, maar geloof me, het is uitzonderlijk hoog voor een informatieprogramma. De eerste keer was toen Panorama op 12 september 2001, the day after 9/11, uitpakte met De jacht op Bin Laden; de tweede keer, in 2006, toen we namen onthulden in een beruchte fraudezaak in de Belgische voetbalcompetitie. Deze blog, als hij in de smaak valt, wordt misschien 5.000 keer aangeklikt. Van 500.000 naar 5.000, dat is, cijfermatig, een devaluatie van 100 procent. En weet je wat? Het voelt niet eens slecht.
William van Laeken
* Op een recente “Kwaliteitsdag” van de VRT-Nieuwsdienst noemde iemand op het spreekgestoelte mij “de godfather van de Vlaamse duiding”! Ik zat in de zaal, stel je voor dat ik mij niet had kunnen inhouden en in de lach was geschoten.
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus – mod
Meneer,
Zo noem ik u want zo bent u jaren overgekomen….
Ik zal heel graag uw blog lezen, hier kan u misschien eens meer uw mening zeggen. Iets wat u zorgvuldig vermeden hebt in al die jaren van objectiviteit.
En dat vind ik uw grootste prestatie!
Welkom! Ik kijk er naar uit uw bijdragen te mogen lezen. Uw wiskunde is helaas ondertussen wat roestig geworden: van 500000 naar 5000 is een afname met 99%. Moest u 100% van uw 500000 kijkers zijn verloren in de overstap, er was hier geen enkele lezer meer om op dit soort fouten zelfs te kunnen vitten
Mooie eerste bijdrage. Dat smaakt naar meer.
Toch, ik kan het niet laten, wegens net zo erg (of erger) dan een dt-fout: 500000 naar 5000 is een devaluatie van 99%, niet 100%.
Panorama is onmiskenbaar een van de beste programma’s die de VRT maakt. Iedereen die daaraan meewerkt (/gewerkt heeft), verdient respect.
Ik kijk, zoals Dirk VH, ook uit naar uw eigen mening over wat u interesseert.
Ook wij zijn blij verrast…
Maar ook weer vandaag is het opmerkelijk dat de deredactie.be weinig plaats heeft voor vrouwen en hun mening…
Enkele Afrikaanse vrouwen, wegens de armoede en droogte en gelukkig nog een Deense dame…
Toch van harte welkom.
zoedt
Van het kastje naar de muur, nee geen Berlijnse muur waar je ooit
onthullende reportages achter maakte maar naar de “Wall” van de
blogger.
Het ga je goed, William.
Bert
Panorama mag niet verdwijnen, zo eenvoudig zou het moeten zijn….
Van het kastje naar de muur, nee geen Berlijnse muur waar je ooit
onthullende reportages achter maakte maar naar de “Wall” van de
blogger.
Het ga je goed, William.
Bert
Panorama is een oer-programma van één. Goed en degelijk. Sober zonder franjes.
Vooral de BBc’s bijdragen zijn legendarisch. Met het vertrek van Paul Muys (vaandelvlucht voor het geld ?) bleef het overeind.
Maw. het moet blijven natuurlijk.
Beste William Van Laken,
Bedankt dat je mij iedere zondagavond De Wereld hebt leren kennen.
Een welverdiende rust!
Niet zo bescheiden, maar het siert je dat je het werk van de redactie hier ook even in het licht zet en dat je ook denkt aan je vroegere collega’s.
Vergeet ze nu even, je hebt het goed gedaan, meer dan goed zelfs. Bedankt en geniet er maar met volle teugen van, je verdient het !
Met spijt vernemen wij uw afscheid.
Wij hebben altijd erg genoten van uw verzorgd taalgebruik en aangename stem.
En de interessante reportages niet te vergeten.
Dankjewel en Carpe Diem !
William, opa en papa,
We zullen je missen op het scherm! We hebben veel van je meegekrgegen en hopen dat je lang kan blijven genieten van hetgene waar je zo lang mee bezig bent geweest. We zijn ervan overtuigd dat je nog van je laat horen!
Veel succes van ons allemaal!
Gelukkig zullen wij nog lang kunnen genieten van jouw passie voor de Nederlandse taal
Bruno, Ineke en jouw twee kleinste fans!
Dag meneer Van Laeken. De trouwe kijker in mij heeft zonet naar uw afscheidspanorama gekeken (25 sept.). Ik had in stilte gehoopt dat er tussen de fragmenten uit jaren en jaren Panorama, er ook eentje zou gezeten hebben uit de fijne positieve reportage over de DDR die u, als ik het me correct herinner, samen met Johan de Poorter en Geert van Istendael hebt gemaakt. Ik had die echt waar graag eens terug gezien, en ik hoop dat de opname nog bestaat – en niet gewist werd na Die Wende. Heel veel dank nog voor de panoramische blik op het mensdom die u ons hebt gegund. En nog veel interessante jaren gewenst.
Hallo William,
Ik ben samen met jou “onverwacht” maar toch stilletjes oud(er) geworden.
Ik herinner me de geweldige (?) tijd van de oer-soap Dallas. Als jonge mama zat ik toen gekluisterd aan het tv-kastje te wachten op Bobby, JR, Sue Ellen… Maar daarvoor leerde ik de wereld kennen door Panorama. Ik geef toe, ik ben wel eens als doodvermoeide ouder, te vroeg in slaap gesukkeld. Maar ik er zeker van : Panorama heeft mijn geest, mijn blik op de wereld, mijn empathie met mensen van overal, danig gevormd.
Ik heb mijn kinderen later bijna gedwongen (recorder hadden we al wel, maar eveneens vele tapes waarvan we op den duur niet meer wisten, wat er allemaal opstond, en dus niét keken!) naar Pano te kijken (tot hun ergernis vaak), complimenten van hun klastitularis gekregen dat zij een bijzonderen kijk op de aktulitieit hadden – voor jonge tieners toen toch.
Nu blijven zij de wereld volgen ipv hersendode tv-stations/programma’s te bekijken.
Inderdaad, de wereld zal doordraaien, en er komen wel andere, jongere mensen, die het ook goed zullen doen (Phara, onze Rudi Vranckx). Iedereen zijn tijd, zo moet het gaan.
Maar zoals iedereen je al gezegd heeft : het was een fijne Panorama-tijd met jou !
De tijd van gaan is gekomen. Maar met een goed gevoel. Je laat heel veel waardevolle reportages na en je kan alleen maar hopen dat je opvolger(s) dezelfde kwaliteit , objectiviteit, degelijkheid en betrouwbaarheid zullen nastreven. Wat ik wel verwacht van Phara.
Op welke zender vind je nog een programma zoals Panorama? Een programma dat niet de sensatiezucht in het vaandel draagt maar voor pure informatie zorgt. Je hebt hier hard voor gewerkt William en je hebt alle appreciatie meer dan verdiend. Je bent inderdaad altijd een VRT-man gebleven, en daar vind ik niks mis mee. Je zal dan ook niet steenrijk stoppen, maar de voldoening om te hebben gedaan wat je het meest lag en in de omgeving waar je het liefst werkte, dat is veel meer waard.
Jouw bescheidenheid siert je, je zelf-relativeren, zo ken ik je. Maar je mag gerust naast alle groten van het medialandschap staan, zonder te hoeven blozen. Integendeel. Een aantal van die kerels/dames kunnen nog wat leren van jouw aanpak. Het zijn meestal de harde werkers die het minst in de spotlights staan, die hebben daar gewoon geen tijd voor.
Jouw laatste optreden vond ik fenomenaal, de babbel met Phara gaf een goed gevoel, de kameraadschap, appreciatie, de degelijkheid spraken boekdelen.
Maak er nog een fijne tijd van!
Er zijn heden ten dage veel flitsende TV programma’s waarbij het programma de man/vrouw maakt. Panorama was en is zo’n degelijk ‘ouderwets’ TV programma waarbij de mannen/vrouwen nog het programma maken. Het verschil was en is merkbaar, het resultaat was en is voelbaar en uw persoonlijke bijdrage daaraan was beduidend groot en verrijkend.
De vereisten inzake kennis en beheersing van de Nederlandse taal voor (gewezen) VRT-journalisten zijn in de loop der tijden blijkbaar wel zwaar gedevalueerd: ‘zo weinig mogelijk d/t-fouten’, lees ik hier tot mijn niet geringe ontsteltenis terwijl de oude BRT-regel gestreng maar volkomen terecht stelde dat ‘BRT-journalist’ en ‘d/t fout’ twee elkaar uitsluitende dingen waren. Ach, natuurlijk worden inhoud en kwaliteit niet aan een d, een t of aan een dt afgemeten maar men kan moeilijk volhouden dat de kennis en de correcte beheersing van de voorgeschreven schrijfregeltjes voor grammaticaal verbogen Nederlandse werkwoorden slechts kunnen worden verworven nadat men met vrucht een universitair postgraduaat heeft afgerond . De in zwang zijnde tendens om de relatief eenvoudige Nederlandse grammatica- en spellingsregels nog simpeler te maken dan ze al zijn speelt in dit gemakzuchtig verhaal ook een rol, naast de nog meer nefaste modieuze neiging om de Nederlandse taal onnodig te doorspekken en schabouwelijk te vermalen en te verneuken met Engelse of op Engels gelijkende ‘trendy’ woordjes en zinnetjes. De dienst ‘taaladvies’ van de VRT ziet hierin blijkbaar geen taalgraten, waarmee hij meteen zichzelf onnuttig en overbodig verklaart en maakt. Bij sommige hedendaagse VRT programma’s bekruipt mij zelfs het gevoel dat men ze beter ineens volledig in het Engels – in deugdelijk Engels dan – presenteert in plaats van in een soort cultuurbarbaars ‘hottentotvlaams’. Ook in uw inaugurale VRT blog rede, beste William Van Laeken, zijn er vrij duidelijke sporen van dit cultuurbarbaars ‘hottentotvlaams’ te onderkennen zoals bv. ‘deep down ben ik ervan overtuigd…’ en ‘the day after 9/11 uitpakte…’. Ik moet zeker U toch niet overtuigen dat dit niet enkel slordig maar ook schabouwelijk gehandicapt ‘Nederlands’ is, duizend keer erger én lelijker dan een d, een t of een dt foutje, maar bovenal dat dit soort Engels verneukt ‘Nederlands’ zeer gemakkelijk te vermijden en vanuit een welgemeend respect voor onze culturele identiteit en dus ook voor onze moedertaal – het Nederlands – vanzelfsprekend streng te mijden is?
‘
Aan al de mensen die Panorama, en mij dus ook, hierboven in de bloemetjes hebben gezet, van harte bedankt!
Wat meneer Van Hecke betreft, ik zal mijn best doen om mijn Nederlands niet al te zeer te laten ‘verneuken’ door het Engels. Maar zo af en toe een woordje dat soms een nuance toevoegt, dat moet kunnen toch?
William van Laeken